Misja ZHP

Związek Harcerstwa Polskiego jest największą w Polsce organizacją wychowawczą dzieci i młodzieży. W 2023 roku do ZHP należały 142 692 osoby. Od ponad stu lat głównym celem działania ZHP jest wspieranie wychowania harcerek i harcerzy – tworzenie warunków do ich wszechstronnego rozwoju.

 

Misją ZHP jest wychowywanie  
młodego człowieka, czyli wspieranie go we  
wszechstronnym rozwoju i kształtowaniu charakteru  
przez stawianie wyzwań. 

 

Misją ZHP jest

Główny powód istnienia i cel wszystkich podejmowanych przez ZHP działań.

wychowywanie

Działania harcerskie mają charakter wychowawczy, uzupełniający wychowanie odbywające się w innych środowiskach, takich jak rodzina, szkoła, grupa rówieśnicza itd.

młodego człowieka

Działania wychowawcze ZHP są skierowane do dzieci i młodzieży.

czyli wspieranie go

ZHP to ruch młodych ludzi wspieranych przez dorosłych. Kluczowe jest świadome działanie instruktora ZHP, który towarzyszy młodemu człowiekowi, inspiruje, motywuje do pokonywania przeciwności i pozytywnie go wzmacnia.

we wszechstronnym

W sposób zrównoważony ZHP wspiera w każdej ze sfer rozwoju: fizycznej, intelektualnej, duchowej, emocjonalnej i społecznej.

rozwoju

ZHP pobudza motywację wewnętrzną, czyli dążenie do ciągłej pracy nad sobą, aby osiągnąć swój pełny potencjał.

i kształtowaniu charakteru

ZHP kształtuje zachowania, sposób bycia i postawy, bezpośrednio wynikające z systemu wartości.

przez stawianie wyzwań.

ZHP tworzy możliwości do ciągłego doskonalenia się, do stawiania ambitnych, atrakcyjnych i możliwych do osiągnięcia celów.

Wszechstronny rozwój i kształtowanie charakteru

Opisujemy wzorzec osobowy – jakim powinien się stawać młody człowiek w procesie wychowawczym. Chcemy, żeby miał nieustającą chęć do pracy nad sobą w każdej ze sfer rozwoju: fizycznej, intelektualnej, duchowej, emocjonalnej i społecznej oraz kształtował swoje postawy w zgodzie z wartościami i postawami zawartymi w Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim oraz Prawie i Obietnicy Zucha. Rozwój ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w każdej sferze życia.

Rozwój fizyczny opiera się na rozbudowywaniu swojej sprawności fizycznej oraz zdolności motorycznych i     wytrzymałościowych. Oznacza to jednak więcej niż doskonalenie ciała, to również: prowadzenia zdrowego      trybu życia oraz dbanie o higienę osobistą, w tym fizyczną, psychiczną, snu i odpoczynku.

Dopiero takie holistyczne spojrzenie na rozwój fizyczny pozwala stworzyć solidną podstawę do realizowania się w pozostałych obszarach rozwoju.

Kluczowe umiejętności:

  1. Sprawność fizyczna – rozwijam swoją małą i dużą motorykę oraz koordynację; dbam o kondycję i siłę fizyczną; zwracam uwagę na to, jak funkcjonują moje zmysły; aby móc świadomie dbać o swoje ciało, rozumiem, jak działa i akceptuję je; znam możliwości i ograniczenia mojego ciała, mądrze dążę do doskonalenia swojej sprawności fizycznej.
  2. Prowadzenie zdrowego stylu życia – zdrowo się odżywiam - spożywam różnorodne składniki odżywcze w odpowiednich dla mnie proporcjach; prowadzę aktywny tryb życia, jestem aktywny fizycznie; umiem konstruktywnie radzić sobie ze stresem; unikam używek; elektronikę wykorzystuję z umiarem; świadomie dbam o swoje zdrowie i monitoruję jego stan.
  3. Dbanie o higienę – utrzymuję higienę własnego ciała i otoczenia; mam świadomość wpływu snu i odpoczynku na mój organizm – dbam o regularny, zdrowy sen; stosuję zasady higieny pracy; obserwuję zmiany w moim organizmie; potrafię zgłosić się po pomoc (w tym specjalistyczną np. medyczną, psychologiczną), jeżeli tego potrzebuję.

Rozwój intelektualny to proces, w którym młody człowiek zdobywa i rozwija swoje umiejętności poznawcze, takie jak myślenie, rozumowanie, pamięć, uwaga, język, percepcja i rozwiązywanie problemów. W miarę dorastania zdolności intelektualne ewoluują, umożliwiając przyswajanie coraz bardziej złożonych informacji. Sednem rozwoju intelektualnego jest uczenie się.

W ZHP proces ten opiera się szczególnie na budowaniu postaw dociekliwości i ciekawości świata, dzięki którym młody człowiek poznaje i rozwija swoje predyspozycje i zainteresowania, poznaje siebie, buduje własną tożsamość oraz przystosowuje się do ciągle zmieniającej się rzeczywistości.

Kluczowe umiejętności:

  1. Krytyczne myślenie – potrafię analizować informacje i podejmować decyzje oparte na faktach i dowodach, w tym naukowych; wykorzystuję krytyczne myślenie w uczeniu się, zauważaniu oraz rozwiązywaniu problemów, w tym w procesie planowania; podejmuję refleksję; potrafię kwestionować już posiadaną wiedzę, jak i oceniać wiarygodność nowych informacji.
  2. Elastyczne myślenie – potrafię dostosowywać się do zmieniających się okoliczności i kreatywnie szukać rozwiązań, zmieniać perspektywę i eksperymentować z różnymi pomysłami; potrafię przyjmować i rozumiem różne perspektywy.
  3. Uczenie się przez całe życie – potrafię stale pogłębiać swoją wiedzę, także poza edukacją formalną; dobrowolnie i chętnie poszerzam swoją wiedzę i umiejętności.
  4. Wykorzystywanie wiedzy w praktyce – umiem efektywnie wykorzystać posiadaną wiedzę i umiejętności; przenoszę doświadczenia harcerskie na życie codzienne – zdobytą wiedzę i umiejętności wykorzystuję także poza organizacją.

Rozwój duchowy

Rozwój duchowy jest poszukiwaniem odpowiedzi na świadomie i nieustannie zadawane sobie pytania o siebie, naturę człowieka, istotę i funkcjonowanie (wszech)świata oraz sens istnienia.

Zaangażowanie w odkrywanie różnorodnego świata wartości prowadzi do budowania własnego światopoglądu, czyli spójnej hierarchii wartości i celów. To ścieżka do stopniowego budowania własnego „ja” młodego człowieka.

Kluczowe umiejętności:

  1. Wykształcenie spójnego światopoglądu oraz hierarchii wartości – podejmuję refleksję nad swoim miejscem w życiu i świecie; poznaję siebie; wiem, jakie wartości są dla mnie ważne; jestem świadomy istnienia innych światopoglądów i hierarchii wartości – akceptuję wolność wyboru innych ludzi.
  2. Kierowanie się wyznawanymi zasadami – potrafię kierować się w życiu ważnymi dla mnie wartościami; wiem, że nie wystarczy deklarować istnienia wartości, a należy angażować się aktywnie w ich realizację; dzięki sile woli odważnie podejmuję działania wynikające z mojego systemu wartości; umiem uzasadnić swoje zasady i ich wartość.
  3. Świadome samodoskonalenie trwające przez całe życie – zmierzam w kierunku wartości przez realizowanie działań, jednak nigdy nie stwierdzam, że ta wartość została już przeze mnie ostatecznie osiągnięta; stale nad sobą pracuję; wiem, że samodoskonalenie jest moim zadaniem na całe życie.

Rozwój emocjonalny to uczenie się rozumienia swoich emocji, czyli ich rozróżniania i nazywania oraz akceptacji i regulacji. To także świadomość emocji drugiego człowieka.

Dzięki rozwojowi emocjonalnemu młody człowiek buduje poczucie własnej wartości oraz poczucie własnej skuteczności. Pozwalają mu one na podejmowanie wyzwań i wytrwałe realizowanie celów oraz prowadzą do wzmacniania zdolności radzenia sobie z przeciwnościami losu, czyli budowania rezyliencji.

Kluczowe umiejętności:

  1. Rozumienie emocji – potrafię zinterpretować, co się we mnie dzieje - zauważam towarzyszące emocjom myśli, odczucia fizjologiczne (np. ścisk w brzuchu, napięte mięśnie, przyspieszenie tętna) oraz zachowanie; potrafię nazwać swoje emocje i o nich mówić; wiem, że są dla mnie ważną informacją; zauważam emocje innych ludzi.
  2. Regulacja emocji – akceptuję emocje, których doświadczam; potrafię dostosować swoje reakcje i zachowanie do konkretnej sytuacji; szukam sposobów na akceptowalne zaspokojenie potrzeby, o której informuje dana emocja; umiem zastosować konstruktywne sposoby radzenia sobie ze stresem oraz silnymi emocjami.
  3. Poczucie własnej wartości – rozumiem i przyjmuję niezaprzeczalną wartość i ważność mnie jako człowieka, posiadam realistyczny i spójny obraz siebie – znam swoje mocne i słabe strony.
  4. Poczucie własnej skuteczności – na bazie swoich doświadczeń buduję obraz własnych możliwości; podejmuję wyzwania, wytrwale je realizuję; wiem, że niepowodzenia są częścią procesu, potrafię się na nich uczyć.

Rozwój społeczny to odpowiedzialne podejmowanie i pełnienie różnych ról społecznych i obowiązków oraz doskonalenie dobierania sposobu komunikacji do grupy i jej członków, współdziałania z innymi ludźmi oraz radzenia sobie w sytuacjach problemowych. To również zwiększanie świadomości w zakresie swojej przynależności do różnych grup i panujących w nich norm i zależności.

Rozwój społeczny bazuje na zdolności do podzielania perspektywy i doświadczenia drugiej osoby przy zaangażowaniu we wspólne sytuacje. To stanowi podstawę do budowania wspólnoty. Aktywny udział w społeczności rówieśniczej, oparty o współdziałanie i wzajemne wsparcie, jest ważnym czynnikiem chroniącym zdrowie psychiczne.

Kluczowe umiejętności:

  1. Komunikacja interpersonalna – potrafię komunikować swoje myśli i potrzeby wobec grupy; dobieram właściwe formy komunikatu do okoliczności; potrafię zadbać o bycie zrozumianym, ale też staram się, żeby zrozumieć to, co inni chcą mi przekazać.
  2. Współpraca – buduję relacje w oparciu o zrozumienie, szczerość i solidarność; potrafię dostrzec zalety różnorodności w życiu społecznym; mam świadomość współtworzenia wspólnoty i osiągania wspólnych celów poprzez wspólny wysiłek; dążę do wspólnego wypracowywania rozwiązań; potrafię ocenić możliwości, umiejętności i zasoby (swoje i wspólne); biorę odpowiedzialność za swój wkład i wspólne działanie.
  3. Działanie w oparciu o normy – działam w oparciu o normy społeczne i obowiązujące przepisy; biorę odpowiedzialność za swoje zachowanie i jego wpływ na grupę; z poszanowaniem innych członków grupy wpływam na panujące w niej zasady zgodnie ze swoim systemem wartości; potrafię przeciwdziałać przemocy, wiem, gdzie szukać wsparcia i pomocy.
  4. Uważność na drugiego człowieka – zauważam potrzeby innych osób; potrafię powstrzymać się od oceniania, pielęgnując w sobie postawę empatyczną i otwartość na drugiego człowieka; obserwuję i potrafię wyciągać wnioski z zachowań innych ludzi; podejmuję służbę w oparciu o realne, zbadane potrzeby.

PLIKI do pobrania

Podstawy wychowawcze ZHP
po zjeździe XLIII

WSPÓLNIE DLA HARCERSKIEJ MISJI

Twoje wsparcie, nasza siła!

Numer konta do darowizn na rzecz ZHP

22 1140 1010 0000 5392 2900 1017

CZY WIESZ, ŻE...

„Zawisza Czarny” to flagowy statek ZHP. Żaglowiec uratował część załogi żaglowca Marques, który zatonął w gwałtownym szkwale. Po wzięciu rozbitków na pokład Zawisza, pomimo wysokiego stanu morza i bardzo silnego wiatru, pozostał w rejonie wypadku, poszukując ofiar. Na Bermudach żaglowiec i jego załogę witano jak bohaterów.