zhp.pl

PO CO STRATEGIA?JAK PISAĆ STRATEGIĘ ZHP?HARMONOGRAMZESPÓŁBAZA WIEDZYANKIETA STRATEGICZNA 2.0

Strategie, które przyjmują różnego rodzaju organizacje lub instytucje (firmy, państwa, fundacje, wojsko, ONZ), służą jednemu głównemu celowi. Pozwalają zorientować się osobom działającym w tych instytucjach, które z bardzo wielu możliwych celów czy zamierzeń są w danym czasie dla tejże instytucji najważniejsze. Które (w opinii kierownictwa lub innych gremiów) stanowią ‘być albo nie być’, a które można sobie odpuścić. Podstawową cechą strategii jest bowiem jej selektywność – spośród ogromu celów, które każda instytucja może sobie wyznaczyć lub działań, które może podjąć (a które wszystkie często wydają się równie ważne), strategia wskazuje te, które pomogą tej instytucji osiągnąć jej cel najważniejszy – określony misją. Mówiąc bardziej kolokwialnie, na słynne pytanie Alicji w Krainie Czarów: „dokąd powinnam się udać?”, odpowiedź nie może brzmieć: „w każdą stronę i daleko”. Pisanie strategii – to dokonywanie wyborów.

Najczęściej strategię tworzy się wpisując do niej cele klasyfikowane na dwóch wymiarach: zasięgu i obszaru, którego dany cel dotyczy.  Dobrą praktyką jest przyjmowanie najszerszych możliwych obszarów tak, aby objęły całość funkcjonowania instytucji bez niepotrzebnego namnożenia swojej liczebności. Dodatkowo dobrym pomysłem jest uwolnienie się od obowiązującej w instytucji struktury – tę można zmieniać tak, aby służyła realizacji strategii, bowiem to strategia jest czymś nadrzędnym. Trudno zatem mówić o celach strategicznych dla hufców, chorągwi, komisji rewizyjnych, sądów harcerskich czy Muzeum Harcerstwa. Należy za to zdecydować się na takie obszary, które „przemówią” do każdego szczebla organizacyjnego oraz (ze względu na specyfikę działania ZHP) do każdego instruktora indywidualnie. W ZHP bowiem tylko taka strategia ma szansę powodzenia, którą ludzie ‘poczują’, która w pewnym stopniu zainspiruje ich i pokieruje ich zachowaniem.

Na potrzeby przygotowywania obecnej strategii przyjęto zatem takie obszary, które dzielą całe działanie ZHP na trzy części pozostające ze sobą w związkach konieczności – to znaczy, że niektóre działania z jednego obszaru mogą się udać tylko wtedy, kiedy wydarzą się działania w innym obszarze.  Odpowiedzi na pytanie o to, jakie powinny to być obszary dostarcza wprost Misja ZHP – w jej centrum stoi dziecko oraz to co ZHP chce z dzieckiem osiągnąć, co chce dla niego zrobić, czyli oczywiście wychowanie.

Misją ZHP jest wychowywanie młodego człowieka, czyli wspieranie go we wszechstronnym rozwoju i kształtowaniu charakteru przez stawianie wyzwań.

Proponowane obszary Strategii Rozwoju ZHP na lata 2018 – 2025

  • Skuteczni wychowawczo

  • Sprawni w działaniu

  • Odpowiedzialni społecznie

W każdym z opisanych trzech obszarów należ dokonać selekcji i hierarchizacji: określić które z celów należy osiągnąć najpierw (bo są najpilniejsze), które w dalszej kolejności, a które można zrealizować tylko wtedy, kiedy zrealizuje się cele z innego obszaru. To trudne zadanie, ponieważ większość celów wydaje się ważna i potrzebna, ale taka właśnie jest rola strategii – wskazywanie priorytetów. Są one bardzo przydatne w sytuacji ograniczonych zasobów: kiedy brak jest czasu, pieniędzy, rąk do pracy, dobrego słowa od innych instruktorów. W takich warunkach strategia zapewnia to, że właśnie te najważniejsze cele zostaną, a przynajmniej będą miały największą szansę zostać, zrealizowane.

Właściwe przygotowanie celów wymaga wprowadzenia drugiego wymiaru klasyfikacji: zasięgu celu. Cele dzielimy bowiem na strategiczne, taktyczne i operacyjne. Czyni to od lat z powodzeniem wojsko, adaptując do swoich potrzeb koncepcje zarządzania liczące sobie kilkadziesiąt lub czasem kilkaset lat. Czynią to także duże, sprawnie zarządzane instytucje. Zrozumienie, czym różnią się od siebie poszczególne rodzaje celów i jakie skutki dla instytucji niesie ich pomieszanie lub niewłaściwa struktura, ułatwi poniższa tabelka wraz z przykładami.

Zasięg celu Opis Przykłady
Strategiczny Czego w ogóle ostatecznie chcemy za parę lat, do jakiej sytuacji chcemy doprowadzić w interesującym nas obszarze strategii? W takim celu może się od razu znaleźć jego miernik, choć czasem jest to trudne. Z łatwym miernikiem:

Np. Z obszaru 2. „Sprawozdawczość”

Cel: całość działań sprawozdawczych komendanta hufca nie może średnio przekroczyć 15% jego czasu pracy, przy czym maksymalnie może wynieść 25% czasu pracy.

Cel alternatywny: całość działań sprawozdawczych komendanta hufca nie może w średniej opinii komendantów hufców przekroczyć poziomu 5/10.

Założenie do obydwu celów: sprawozdawczość należy ograniczyć a nie przenieść na inne osoby / jednostki.

Jak widać rezygnujemy tu z zajmowania się sprawozdawczością komendantów chorągwi, nie dlatego, że chcemy, żeby siedzieli nocami nad dokumentacją, ale dlatego, że zajmiemy się nią POTEM, w kolejnej strategii na przykład. Oczywiście pisząc strategię możemy uznać, że to sprawozdawczość komendantów chorągwi jest ważniejsza i wtedy to nią się zajmujemy. Ale nie jednym i drugim – wszystkoizm prowadzi do chaosu.

Z trudnym miernikiem:

Np. Obszar 1. „Aktualność celów wychowawczych ZHP”

Cel: cele harcerskiego wychowania są aktualne w odniesieniu do wyzwań dzisiejszego świata a ich osiągnięcie pozwoli wychowankowi ZHP skutecznie funkcjonować jako obywatelowi Polski.

Cel alternatywny: cele harcerskiego wychowania są aktualne w odniesieniu do wyzwań dzisiejszego świata a ich osiągnięcie pozwoli wychowankowi ZHP skutecznie funkcjonować jako obywatelowi globalnej wioski.

(widzicie, jaka ogromna różnica jest pomiędzy tymi zapisami?)

Propozycja miernika: w opinii zespołu ekspertów ds. wychowania cele harcerskiego wychowania…

Taktyczny Co należy zrobić, aby stworzyć warunki konieczne do realizacji celu? To przygotowanie do konkretnych działań, tych służących już realizacji strategii, które to przygotowanie konieczne, aby działania miały szansę być skuteczne.

Cele taktyczne ustala się częściej niż cele strategiczne – bo główny cel pozostaje ten sam, ale zmieniają się warunki.

Przykłady celów taktycznych NA DZISIAJ do poniższego celu strategicznego:

W opinii zespołu ekspertów ds. wychowania cele harcerskiego wychowania są aktualne w odniesieniu do wyzwań dzisiejszego świata a ich osiągnięcie pozwoli wychowankowi ZHP skutecznie funkcjonować jako obywatelowi globalnej wioski.

Cel 1: Zidentyfikować kto zostanie zaakceptowany jako ekspert, zaproponować ich listę. [miernik: lista ekspertów]

Cel 2: Zidentyfikować zespół instruktorów ZHP, którzy poprowadzą proces weryfikacji i przedstawią jego wyniki [miernik: lista instruktorów]

Cel 3: Zachęcić ekspertów do uczestnictwa

Cel 4: (na pewno coś jeszcze wymyślicie Czytelnicy, prawda?)

Rzecz w tym, że po zrealizowaniu tych celów pojawią się następne, w zależności od wyniku weryfikacji: będziemy dążyć do tego, aby ostatecznie, za 8 lat, mieć ekspercką akceptację systemu, który w tym czasie zmienimy, odświeżymy, unowocześnimy.

Operacyjny Jakie konkretne działania należy podjąć, które służą realizacji celu strategicznego? Z reguły jest ich dużo więcej niż jeden, bo każde działanie operacyjne realizuje pewien mały fragment większego zamierzenia strategicznego.

Cele operacyjne ustala się na bieżąco, każdego dnia, ponieważ muszą brać one pod uwagę wszystkie konkretne okoliczności oraz sytuacje kryzysowe.

Przykłady celów operacyjnych NA DZISIAJ do poniższego celu taktycznego:

Zidentyfikować zespół instruktorów ZHP, którzy poprowadzą proces weryfikacji i przedstawią jego wyniki [miernik: lista instruktorów]

Cel: Przygotować i przeprowadzić plebiscyt na ‘harcerskie autorytety wychowawcze’ – kryteria muszą być takie, żeby zapewniły zwycięzcom możliwość nawiązania dialogu z profesorami z PAN.

Cel alternatywny: Powołać zespół, który wskaże harcerskie autorytety.

Mierniki: a po co? Samo działanie jest miernikiem w zarządzaniu operacyjnym. Zrobione – nie zrobione. Był plebiscyt – nie było plebiscytu. Działanie też się oczywiście ocenia w ewaluacji, ale ocenia się jego jakość, a nie skutki, przynajmniej zaś nie tylko skutki. W strategii zaś – ocenia się skutki, a nie działania

DZIAŁANIA ZREALIZOWANE:

  • 25.06.2016: Spotkanie Zespołu ds. Strategii Rozwoju ZHP, ukonstytuowanie zespołu i stworzenie wizji
  • 15.09.2016: Spotkanie robocze Zespołu, ustalenie ramowego harmonogramu działań
  • 28.09.2016: Telekonferencja Zespołu, zaplanowanie warsztatów podczas zbiórki pracy z kadrą
  • 15.10.2016: Spotkanie informacyjno-warsztatowe z uczestnikami Ogólnopolskiej Zbiórki Pracy z Kadrą w Korzkwi, przeprowadzenie zajęć dot. filozofii budowania strategii, określenie obszarów strategicznych i zdefiniowanie kluczowych wyzwań stojących przed Związkiem Harcerstwa Polskiego
  • 24.10.2016: Telekonferencja Zespołu, praca nad wnioskami ze zbiórki, doprecyzowanie obszarów strategicznych
  • 4.01.2017: Telekonferencja Zespołu, podsumowanie działań przeprowadzonych w roku 2016, zaplanowanie zadań na rok 2017 (do Zjazdu ZHP)
  • 18.01.2017: Telekonferencja Zespołu, dyskusja nad pytaniami do ankiety dot. badania postaw przygotowanej przez Zespół ds. wychowania
  • 25.01.2017: Telekonferencja Zespołu, zaplanowanie zajęć na Kurs Harcmistrzowski COGITO
  • 12.02.2017: Zajęcia na Kursie Harcmistrzowskim COGITO dot. budowania strategii
  • 4.03.2017: Konferencja instruktorska Implus „3.0” poświęcona strategicznym dylematom. Około 60 instruktorów z różnych stron Polski debatowało nad 4 dylematami: „Harcerska hierarchia wartości – jedna czy ich wielość?”, „System metodyczny ZHP – źle skonstruowany czy źle wdrożony?”, „Program ZHP – budowany oddolnie czy odgórnie?”, „Harcerski System Wychowawczy – zbyt zawiły czy za mało poznany?”
  • 7.03.2017: Spotkanie robocze Zespołu, praca nad pytaniami do ankiety sondażowej oraz treściami strony internetowej, ustalenia organizacyjne dot. konferencji i dalszych prac Zespołu, omówienie wniosków z konferencji Impuls “3.0”
  • 16.03.2017: Telekonferencja Zespołu, praca nad pytaniami do ankiety sondażowej
  • 13.04.2017: Telekonferencja Zespołu, praca nad pytaniami do ankiety sondażowej
  • 27.04.2017: Telekonferencja Zespołu, planowanie konferencji strategicznej
  • 28.04.2017: Uruchomienie strony internetowej oraz ankiety sondażowej
  • 13.05.2017: II część zajęć na Kursie Harcmistrzowskim COGITO dot. budowania strategii
  • 15.06.2017: Telekonferencja Zespołu, podsumowanie ankiety sondażowej
  • 21.06.2017: Telekonferencja Zespołu, finalne przygotowania do I Konferencji Strategicznej
  • 24-25.06.2017: I Konferencja Strategiczna dot. nowej Strategii Rozwoju w Warszawie
  • 9.07.2017: Telekonferencja Zespołu, podsumowanie i wnioski z konferencji
  • lipiec/sierpień: opracowanie materiału pokonferencyjnego
  • 3.08.2017:  Telekonferencja Zespołu, przygotowanie II Konferencji Strategicznej
  • 20 sierpnia 2017: Zlot Kadry ZHP – II Konferencja Strategiczna dot. nowej Strategii Rozwoju ZHP w Tokarni

DZIAŁANIA PLANOWANE:

  • Październik 2017: ZHP Dobry Wieczór – odcinek programu ZHP360 poświęcony nowej Strategii Rozwoju ZHP
  • Zbiórki wyborcze – praca nad przedstawionym projektem strategii, dyskusja wg zagadnień
  • Korekty i dalsza redakcja projektu, z uwzględnieniem wniosków zbiórek wyborczych
  • Warsztat w trakcie ogólnopolskiej zbiórki delegatów na zjazd ZHP
  • Końcowy projekt strategii i dokumentów do przekazania na zjazd ZHP

Pracę nad strategią koordynuje Zespół ds. strategii rozwoju ZHP. Podstawą działania zespołu jest Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 87/2015 z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Zespołu ds. strategii rozwoju ZHP

Misja Zespołu:

Przeprowadzenie procesu budowania strategii dla ZHP przy włączeniu całej organizacji w jej tworzenie. Moderowanie i koordynowanie prac związanych z opracowaniem projektu Strategii rozwoju ZHP na lata 2018-2025, do przedłożenia zjazdowi zwykłemu ZHP.

Zadania zespołu:

  • przeanalizowanie wniosków z ewaluacji Strategii ZHP 2012-2017
  • określenie struktury strategii rozwoju ZHP 2018-2025
  • wypracowanie „Wizji 2025” będącej podstawą inspirującą całą organizację do realizacji strategii rozwoju ZHP
  • przeprowadzenie procesu budowania i konsultacji projektu strategii
  • opracowanie procedur i narzędzi do monitorowania wdrażania strategii, aktualizacji strategii oraz budowania strategii na kolejny okres
  • końcowa redakcja projektów dokumentów „strategicznych” do przedłożenia zjazdowi zwykłemu ZHP

Metody pracy:

  • stacjonarne spotkania zespołu oraz Skype™
  • prowadzenie serwisu internetowego z aktualnymi informacjami oraz materiałami źródłowymi pod adresem www.zhp.pl/strategia2025/
  • prowadzenie dokumentacji z pracy zespołu i procesu budowania strategii w ramach grupy interaktywnej Office 365 2025@grupy.zhp.net.pl
  • konsultacje i warsztaty instruktorskie we wszystkich chorągwiach oraz na wybranych wydarzeniach ogólnopolskich
  • konsultacje i warsztaty w trakcie ogólnopolskich zbiórek delegatów przed zjazdem ZHP

Skład Zespołu:

  • hm. Karol Gzyl (szef zespołu)
  • hm. Krzysztof Budziński
  • hm. Paweł Chmielewski
  • hm. Lucyna Czechowska
  • hm. Anna M. Gieniusz
  • hm. Jolanta Kreczmańska
  • phm. Sebastian Meitz
  • hm. Wojciech Pietrzczyk
  • hm. Sławomir Postek
  • hm. Joanna Skupińska
  • hm. Jacek Smura
  • hm. Monika Woźnica

Podstawowe źródła i materiały:

W pracach nad kształtem nowej strategii wykorzystywane są również na bieżąco efekty pracy zespołów zajmujących się ewaluacją dotychczasowej strategii oraz oceną narzędzi wspierających funkcjonowanie Harcerskiego Systemu Wychowawczego. Są to:

  • Zespół ds. ewaluacji Strategii Rozwoju ZHP na lata 2012-2017 wyniki pracy zespołu
    Podstawą działania zespołu jest Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 90/2015 z dnia 9 września 2015 r. w sprawie Zespołu ds. ewaluacji Strategii Rozwoju ZHP na lata 2012-2017. Do zadań zespołu należą:

    • ewaluacja Strategii Rozwoju ZHP na lata 2012-2017,
    • przygotowanie raportu z wdrożenia strategii i przedstawienia go na Zjeździe ZHP,
    • przekazanie Głównej Kwaterze ZHP wniosków i rekomendacji wraz z materiałami źródłowymi,
    • współpraca z Zespołem ds. Strategii Rozwoju ZHP przygotowującym Strategię na lata 2018-2025.
  • Zespół ds. wychowania wyniki pracy zespołu
    Podstawą działania zespołu jest Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 175/2017 z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie Zespołu ds. wychowania w ZHP. Zakres działania Zespołu ds. wychowania w ZHP:

    • określenie wyzwań, które stoją przed ZHP w drugim stuleciu,
    • opracowanie materiału, który zostanie przekazany delegatom na Zjazd ZHP w 2017 r. w celu oparcia dyskusji o wychowaniu w ZHP na wiedzy psychologiczno-pedagogicznej,
    • prezentacja materiału na zbiórkach delegatów przed Zjazdem ZHP,
    • przekazanie Głównej Kwaterze ZHP wniosków i rekomendacji wraz z materiałami źródłowymi,
    • ścisła współpraca z Zespołem ds. Strategii ZHP.
  • Harcerski Instytut Badawczystrona www
    Podstawą działania Instytutu jest Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 147/2016 z dnia 10 czerwca 2016 r. w sprawie „Regulaminu organizacji pracy Naczelnika ZHP i Głównej Kwatery ZHP”. Do zadań Instytutu należy:

    • prowadzenie badań z zakresu wiedzy o ZHP, inicjowanych samodzielnie i w odpowiedzi na zapotrzebowanie władz ZHP,
    • inicjowanie i prowadzenie naukowych programów badawczych,
    • inicjowanie forów wymiany myśli teoretycznej, doświadczeń i wyników badań (konferencje, seminaria, publikacje) wewnątrz i poza ZHP,
    • wspieranie i kontrola projektów badawczych realizowanych z udziałem członków ZHP (wraz z udzielaniem zgody na takie badania),
    • organizacja szkoleń dotyczących prowadzenia prac badawczych i interpretacji ich wyników,
    • gromadzenie opracowań, informacji, wyników badań obejmujących swym zakresem zagadnienia, które  mieszczą się w obszarze działalności statutowej Związku,
    •   administrowanie Panelem Badawczym ZHP.

I Konferencja Strategiczna dot. Strategii Rozwoju ZHP na lata 2018-2025 – materiały (Warszawa, 24-25 czerwca 2017 r.)

Opracowania i wyniki prac Konferencji:

Materiały przygotowane przez Zespół ds. strategii, porządkujące cele strategiczne wypracowane podczas Konferencji Strategicznych w Warszawie oraz Tokarni i wprowadzające zagadnienia do dalszej dyskusji.

 

Przedstawiamy drugą ankietę Zespołu ds. Strategii ZHP. Jest ona wynikiem naszych wspólnych dotychczasowych prac nad wyzwaniami, które stoją przed ZHP oraz sposobami sprostania tym wyzwaniom.

Dotychczas instruktorzy mogli wyrazić swoją opinię w pierwszej edycji Ankiety Strategicznej, na podstawie jej wyników zaś odbyły się dwie konferencje instruktorskie oraz kilka warsztatów. Ich efektem jest obecna edycja Ankiety. Pytamy w niej już konkretnie o to, które z proponowanych obecnie celów strategicznych dla ZHP (w podziale na obszary) uznajecie Druhny i Druhowie za ważniejsze, a które za mniej ważne.

Ponieważ strategia jest przede wszystkim selektywna, czyli coś wybiera a coś odrzuca, będziemy prosić Was o wybór spośród celów – wskazanie, które z nich należy realizować, a które można skreślić. Oczywiście, może się okazać, że wszystkie wymienione w ankiecie cele uznacie za ważne. Mimo tego, trzeba będzie podjąć decyzję: które z nich są ważniejsze, a które mniej ważne.

Ankietę można wypełnić 30 września 2017 r.

ANKIETA STRATEGICZNA 2.0

PASSWORD RESET

Zaloguj się