Właśnie temu poświęcona była Warsztato-Konferencja „Budujemy Odporność – specjalności elementem gotowości”, która zgromadziła instruktorów, wolontariuszy i ekspertów działających w obszarze bezpieczeństwa, ratownictwa i zarządzania kryzysowego. Wydarzenie było przestrzenią do wymiany doświadczeń, rozwijania kompetencji oraz budowania wspólnej wizji odpornego ZHP.
Ochrona ludności i zarządzanie kryzysowe – kluczowe wyzwania
Jednym z głównych tematów tegorocznych dyskusji były wyzwania związane z ochroną ludności i zarządzaniem kryzysowym. Uczestnicy konferencji skupili się na tym, jak budować odporność organizacji – zarówno na poziomie centralnym, jak i lokalnym – oraz jakie narzędzia i zasoby ZHP już posiada, by skutecznie reagować w sytuacjach zagrożenia.
Równie istotne były kwestie techniczne i operacyjne, takie jak organizacja działań ratowniczych, zapewnienie łączności w warunkach kryzysowych czy udzielanie pierwszej pomocy. Połączenie perspektywy strategicznej z praktycznymi umiejętnościami pozwala tworzyć kompleksowy system gotowości, który może realnie wspierać społeczności lokalne w trudnych momentach.
Trzy ścieżki rozwoju kompetencji
W ramach warsztato-konferencji uczestnicy mogli wybrać jedną z trzech ścieżek szkoleniowych, odpowiadających kluczowym obszarom działań kryzysowych:
Zarządzanie Zespołem Ratowniczym – ścieżka skoncentrowana na przywództwie, organizacji pracy zespołów oraz podejmowaniu decyzji w warunkach presji czasu i niepewności. Uczestnicy pracowali nad kompetencjami liderów, koordynatorów działań i osób odpowiedzialnych za współpracę między służbami.
Łączność w zarządzaniu kryzysowym – szkolenia poświęcone zapewnieniu skutecznej komunikacji w sytuacjach, gdy standardowe kanały mogą być niedostępne lub przeciążone. Omawiano rozwiązania techniczne, procedury oraz rolę łączności w koordynacji działań ratowniczych i wsparciu społeczności.
Stop the Bleed – tamowanie masywnych krwotoków zewnętrznych – ścieżka praktyczna, skoncentrowana na ratowaniu życia poprzez szybkie i skuteczne udzielanie pierwszej pomocy. Uczestnicy uczyli się rozpoznawania masywnych krwotoków oraz stosowania technik i narzędzi do ich tamowania.
Dzięki połączeniu tych trzech obszarów uczestnicy konferencji mogli kompleksowo rozwijać kompetencje potrzebne w realnych sytuacjach kryzysowych.
Zespoły budujące gotowość ZHP
System gotowości ZHP opiera się na współpracy wyspecjalizowanych zespołów i struktur, które na co dzień rozwijają standardy, szkolenia i narzędzia wspierające odporność organizacji.
Zespół Zarządzania Kryzysowego (ZZK) odpowiada za wdrażanie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz przygotowanie i nadzór nad narzędziami budowania odporności w ZHP. Zespół zajmuje się m.in. analizą ryzyk, tworzeniem procedur oraz wspieraniem struktur terenowych w przygotowaniach do sytuacji nadzwyczajnych.
Harcerska Szkoła Ratownictwa (HSR) prowadzi szkolenia z zakresu pierwszej pomocy oraz uczestniczy w pracach zespołów tworzących standardy kursów pierwszej pomocy. HSR od lat rozwija programy szkoleniowe dla instruktorów, wolontariuszy i młodych ludzi, kształtując kompetencje ratownicze w całej organizacji.
Inspektorat Drużyn Obronnych promuje tematykę obronną i bezpieczeństwa państwa poprzez organizację kursów, warsztatów i programów szkoleniowych. Działania Inspektoratu koncentrują się na rozwijaniu kompetencji w obszarze bezpieczeństwa, obronności oraz przygotowania do działania w sytuacjach okołoobronnych.
Współpraca tych struktur pozwala tworzyć spójny system przygotowania ZHP do działania w różnorodnych scenariuszach zagrożeń.
Czym jest budowanie odporności w ZHP?
Budowanie odporności organizacyjnej w ZHP to proces wykorzystania i wzmacniania wiedzy oraz umiejętności, które już funkcjonują w organizacji. To zarówno kompetencje indywidualne instruktorów i wolontariuszy, jak i procedury, programy szkoleniowe oraz narzędzia organizacyjne.
W praktyce oznacza to m.in.:
-
rozwijanie kompetencji przywódczych i zespołowych,
-
doskonalenie systemów szkoleniowych,
-
tworzenie standardów działań kryzysowych,
-
budowanie sieci współpracy z partnerami zewnętrznymi,
-
przygotowanie programów edukacyjnych dla młodych ludzi.
Jednym z kluczowych elementów tego procesu jest program „Bądź Gotów”, który obejmuje m.in. odznaki, kursy oraz działania edukacyjne z zakresu zarządzania kryzysowego i bezpieczeństwa. Program ten integruje różne specjalności i obszary kompetencji, wzmacniając gotowość całej organizacji.
Specjalności jako element gotowości
Specjalności w ZHP – takie jak ratownictwo, łączność, obronność czy zarządzanie kryzysowe – odgrywają istotną rolę w budowaniu odporności organizacji. Dzięki nim możliwe jest rozwijanie wyspecjalizowanych kompetencji oraz tworzenie zespołów zdolnych do działania w sytuacjach wymagających szczególnej wiedzy i umiejętności.
Warsztato-Konferencja „Budujemy Odporność – specjalności elementem gotowości” była przykładem, jak integracja specjalności, wymiana doświadczeń oraz wspólne szkolenia mogą wzmacniać potencjał ZHP jako organizacji społecznej gotowej do działania w sytuacjach kryzysowych.
Wspólna odpowiedzialność za gotowość
Budowanie odporności nie jest zadaniem jednego zespołu czy struktury – to proces angażujący całą organizację. Instruktorzy, wolontariusze, zespoły specjalistyczne i struktury terenowe wspólnie tworzą system gotowości, który może wspierać społeczności lokalne w sytuacjach zagrożenia.
Warsztato-Konferencja była ważnym krokiem w kierunku dalszego rozwoju tego systemu, wzmacniania kompetencji oraz budowania świadomości roli ZHP w obszarze ochrony ludności i zarządzania kryzysowego.
Projekt finansowany przez Fundację ORLEN i Fundację PKO Banku Polskiego, za pośrednictwem POP Fund, zarządzanego przez Fundację PCPM.
