O tym, jak działa organizacja „od środka”
11 kwietnia 2026 roku w Akademii Pedagogiki Specjalnej spotkali się instruktorzy i instruktorki z całej Polski, by przyjrzeć się jednemu z najważniejszych obszarów funkcjonowania, jaką jest praca z kadrą w ZHP. To właśnie oni na co dzień prowadzą drużyny, organizują działania i budują lokalne społeczności.
Konferencja była przestrzenią refleksji nad zmianami, jakie zaszły w ostatnich latach w obszarze pracy z kadrą – od rozwoju systemu kształcenia i stopni instruktorskich, przez wzmacnianie kultury organizacyjnej, aż po większe uwzględnienie dobrostanu psychicznego instruktorów. Uczestnicy mieli okazję do wymiany doświadczeń, rozmów między środowiskami oraz wspólnego wypracowywania kierunków dalszego rozwoju.
W trakcie konferencji odbyły się także warsztaty tematyczne dotyczące m.in. kultury organizacyjnej, pozyskiwania i wdrażania dorosłych spoza ZHP, budowania współpracy z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb, zmian w systemie kształcenia oraz rozwoju pracy komisji stopni instruktorskich. Zwracano szczególną uwagę na praktyczny wymiar proponowanych rozwiązań i ich użyteczność w codziennej pracy z kadrą.
fot. Jan Kieniewicz / ZHP
Kompas dobrostanu, czyli jak nam się działa w ZHP?
Ważnym elementem spotkania było odwołanie się do wyników ogólnopolskiego badania „Kompas Dobrostanu”. To inicjatywa skierowana do kadry ZHP – przede wszystkim drużynowych, ale także osób działających w hufcach, chorągwiach i na poziomie centralnym. Jego celem było lepsze zrozumienie codziennych doświadczeń instruktorów: tego, co ich napędza, co daje im satysfakcję i jak można ich jeszcze skuteczniej wspierać w harcerskiej służbie.
Badanie zostało przeprowadzone w terminie od 14 listopada do 21 grudnia 2025 roku i objęło ponad 600 osób z różnych poziomów organizacji. Projekt realizował zespół #WszyscyJesteśmyGospodarzami we współpracy z Główną Kwaterą ZHP oraz zewnętrznym ekspertem.
Siłą ZHP są ludzie i relacje
Najmocniej wybrzmiewa wniosek, że fundamentem ZHP są ludzie. To relacje, przyjaźnie i poczucie wspólnoty sprawiają, że instruktorzy chcą działać dalej. Ważna jest też atmosfera współpracy, otwartości i możliwości rozmowy, która buduje bezpieczeństwo i pozwala rozwijać się w przyjaznym środowisku.
Poczucie sensu i wpływu
Istotną motywacją jest świadomość realnego wpływu na rozwój dzieci i młodzieży. Instruktorzy widzą efekty swojej pracy, co daje im satysfakcję i poczucie sprawczości. Harcerstwo staje się przestrzenią, w której można realnie zmieniać otoczenie poprzez codzienne działania.
Rozwój i różnorodność działań
ZHP daje też szerokie możliwości rozwoju – od pracy zespołowej i organizacji działań po przywództwo i realizację projektów. Różnorodność ról i aktywności sprawia, że każdy może znaleźć coś dla siebie i rozwijać własne zainteresowania, próbując nowych rzeczy i podejmując wyzwania.
Wnioski dotyczące wsparcia
Badanie pokazuje również obszary do wzmocnienia: 44% drużynowych jest zadowolonych ze wsparcia hufca, 41% odczuwa je na co dzień, komunikacja jest pozytywnie oceniana przez ok. 35% osób, a 18% kadry doświadcza wypalenia lub jego objawów.
Narzędzia, które ułatwiają działanie
Jednym z najbardziej widocznych efektów pracy nad wdrożeniem nowego systemu pracy z kadrą jest rozwój praktycznych narzędzi wspierających instruktorów. W ostatniej kadencji władx powstało ponad 30 narzędzi i materiałów, które pomagają uporządkować codzienną pracę.
To rozwiązania zaprojektowane tak, by były intuicyjne i łatwe w użyciu – od schematów rozmów, przez opisy ról, po proste materiały wspierające pracę zespołów. Ich celem jest ułatwienie działania i uporządkowanie tego, co już się dzieje.
Ważne jest też to, że wiele z tych rozwiązań powstało na bazie doświadczeń samych instruktorów. Dzięki temu mają one praktyczny charakter i odpowiadają na realne potrzeby.
fot. Jan Kieniewicz / ZHP
Wspólna praca nad kierunkami rozwoju
Konferencja była także przestrzenią pracy warsztatowej, podczas której uczestnicy skupili się na kluczowych obszarach ważnych dla przyszłości organizacji. Wśród nich znalazły się m.in.:
- kultura współpracy i relacji,
- rozwój systemu kształcenia,
- sposoby angażowania nowych osób,
- wzmacnianie indywidualnego podejścia do kadry.
Takie podejście pokazuje, że zmiany w ZHP nie są jednorazowym działaniem, lecz długofalowym procesem, w który włączani są ludzie z różnych poziomów organizacji. Dzięki temu wypracowywane rozwiązania są bliższe codziennej praktyce i lepiej odpowiadają na realne potrzeby.
Coraz wyraźniej widać też kierunek rozwoju – większy nacisk na wsparcie kadry i komfort jej działania. To podejście oparte na relacjach, zaufaniu i uważności na potrzeby ludzi.
