Harcerstwo jako temat badań naukowych
Harcerstwo to przestrzeń, w której spotykają się historia, pedagogika, psychologia, socjologia czy nauki o kulturze. Dla wielu badaczy stanowi wyjątkowy obszar analiz dotyczących wychowania, rozwoju społecznego oraz budowania postaw obywatelskich. To właśnie w harcerstwie można obserwować procesy wychowawcze w praktyce, badać wpływ wartości na rozwój młodych ludzi czy odkrywać mniej znane wątki związane z historią ruchu.
Od lat powstają prace naukowe poświęcone harcerstwu – od analiz metodycznych, przez badania społeczne, aż po opracowania historyczne i wspomnieniowe. Konkurs im. hm. Olgierda Fietkiewicza daje autorom możliwość zaprezentowania swojego dorobku szerszemu gronu oraz pokazania, że harcerstwo może być ważnym i wartościowym obszarem badań naukowych.
Cel konkursu im. hm. Olgierda Fietkiewicza
Organizowany przez Główną Kwaterę ZHP konkurs ma na celu nobilitację najlepszych prac naukowych dotyczących szeroko rozumianej tematyki harcerskiej. To jednak nie tylko forma wyróżnienia autorów. Konkurs pełni również ważną rolę w budowaniu naukowego zaplecza ruchu harcerskiego i promowaniu wiedzy o jego historii, metodzie oraz wartościach. Wszystkie zgłoszone prace trafiają po zakończeniu konkursu do biblioteki Muzeum Harcerstwa. Dzięki temu stają się częścią zbiorów, z których mogą korzystać kolejni badacze, instruktorzy oraz osoby zainteresowane historią i współczesnością harcerstwa.
Kto może zgłosić swoją pracę?
Do udziału zaproszeni są autorzy oryginalnych prac naukowych napisanych w języku polskim, które zostały obronione lub opublikowane w ciągu ostatnich dwóch lat. Konkurs obejmuje kilka kategorii:
- prace licencjackie,
- prace magisterskie,
- prace doktorskie,
- artykuły naukowe,
- książki poświęcone tematyce harcerskiej.
Dzięki szerokiej formule swoje prace mogą zgłaszać zarówno studenci rozpoczynający drogę naukową, jak i doświadczeni badacze zajmujący się tematyką harcerską od wielu lat.
Jak zgłosić pracę do konkursu?
Proces zgłoszenia wymaga dopełnienia kilku formalności, jednak organizatorzy podkreślają, że procedura jest przejrzysta i jasno opisana. Aby wziąć udział w konkursie, należy:
- Wypełnić formularz zgłoszeniowy i wymagane oświadczenia.
- Przesłać skan dyplomu – w przypadku prac dyplomowych.
- Dostarczyć pracę w wersji drukowanej.
- Przesłać pracę również w wersji elektronicznej w formacie PDF.
- Przekazać komplet dokumentów do Głównej Kwatery ZHP.
Szczegółowe informacje, regulaminy oraz dokumenty zgłoszeniowe znajdują się na stronie zhp.pl/konkurs/.
Zostało niewiele ponad tydzień na zgłoszenie
Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 31 maja 2026 roku. Oznacza to, że osoby zainteresowane udziałem mają już naprawdę niewiele czasu na skompletowanie dokumentów i przesłanie swojej pracy. Dla wielu autorów może to być ostatni moment, by zdecydować się na pokazanie wyników swoich badań szerszemu gronu. Konkurs jest bowiem nie tylko okazją do zdobycia wyróżnienia, ale także szansą na realny wpływ na rozwój wiedzy o harcerstwie oraz promocję własnej działalności naukowej.
Prace oceni komisja ekspertów
Zgłoszone prace będą oceniane przez komisję konkursową składającą się z instruktorów i naukowców. Na jej czele stoi prof. zw. dr hab. hm. Adam Massalski. W każdej kategorii mogą zostać przyznane nagrody I, II i III stopnia oraz wyróżnienia. Organizatorzy podkreślają, że komisja ma możliwość elastycznego podziału nagród, tak aby jak najlepiej docenić poziom i wartość merytoryczną zgłoszonych prac.
Ogłoszenie wyników nastąpi najpóźniej do 30 listopada 2026 roku podczas uroczystej gali.
Tegoroczna edycja i nagroda specjalna
XIV edycja konkursu jest szczególna również z innego powodu. W 2026 roku przypada 30-lecie powrotu ZHP do światowych organizacji skautowych. Z tej okazji ustanowiono dodatkową nagrodę specjalną dla autorów prac poświęconych tematyce skautingu. To szansa dla osób badających międzynarodowy wymiar skautingu, historię współpracy organizacji harcerskich czy wpływ światowego ruchu skautowego na rozwój polskiego harcerstwa. W konkursie może zostać przyznana również nagroda za całokształt twórczości dla osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju naukowego spojrzenia na harcerstwo.
Laureaci podkreślają wartość konkursu
O znaczeniu konkursu mówią także laureaci poprzednich edycji. Jedną z nich jest podharcmistrzyni Weronika Własak, nagrodzona w kategorii prac magisterskich za badania dotyczące poczucia własnej skuteczności, radzenia sobie ze stresem i samooceny w kontekście przynależności do ZHP.
Jak podkreśla, do zgłoszenia pracy skłoniła ją chęć połączenia pasji do harcerstwa z zainteresowaniami naukowymi. Wyniki jej badań pokazały, że harcerstwo wzmacnia poczucie sprawczości oraz uczy młodych ludzi odpowiedzialnego podejścia do wyzwań i trudności. Laureatka zwraca również uwagę, że harcerstwo jest wyjątkowym polem badań, ponieważ pozwala analizować proces rozwoju człowieka i wpływ wartości na budowanie tożsamości młodych ludzi.
To szansa na pozostawienie trwałego śladu
Udział w konkursie to nie tylko możliwość zdobycia nagrody. To także okazja do zapisania się w historii badań nad harcerstwem oraz pokazania, że doświadczenia instruktorskie i harcerskie mogą stanowić cenne źródło wiedzy naukowej.
Dzięki konkursowi indywidualne badania stają się częścią większej opowieści o harcerstwie – jego wartościach, wyzwaniach i roli we współczesnym świecie. Dla wielu autorów może to być również impuls do dalszej działalności naukowej i popularyzowania wiedzy o ruchu harcerskim.
Osoby zainteresowane udziałem powinny jednak pamiętać, że czasu na zgłoszenie zostało już bardzo niewiele. Termin mija 31 maja 2026 roku.
