Gdzie można nocować w lesie?
Nie każdy fragment lasu jest miejscem, w którym można po prostu rozbić namiot. Jedną z możliwości legalnego nocowania jest program „Zanocuj w lesie” prowadzony przez Lasy Państwowe. Obejmuje on ponad 600 tys. hektarów w 425 nadleśnictwach. Wyznaczone obszary można sprawdzić na mapie Banku Danych o Lasach. Sprawdź mapę programu „Zanocuj w lesie”
W wyznaczonej strefie może nocować maksymalnie 9 osób przez nie więcej niż 2 noce z rzędu – w takim przypadku zgłoszenie nie jest wymagane. Jeśli planujemy większą grupę albo dłuższy pobyt, trzeba wcześniej zgłosić nocleg do właściwego nadleśnictwa i otrzymać jego akceptację.
Przed wyjazdem warto również zajrzeć na stronę konkretnego nadleśnictwa. Mogą tam znajdować się dodatkowe informacje dotyczące danego obszaru, a także komunikaty o czasowych zakazach wstępu, pracach leśnych czy innych ograniczeniach.
Sprawdź zasady programu „Zanocuj w lesie” na stronie Lasów Państwowych
Zanim rozbijesz namiot, sprawdź kilka rzeczy
Samo znalezienie miejsca na mapie to dopiero początek. Las nie jest polem namiotowym – nie ma tu kranu, bieżącej wody, restauracji ani parkingu. Warto więc wcześniej zaplanować trasę, sprawdzić pogodę i przygotować odpowiednią ilość wody, jedzenia oraz sprzętu.
Przed wyjściem sprawdź:
- czy wybrane miejsce znajduje się w obszarze objętym programem,
- czy nie obowiązuje tam czasowy zakaz wstępu,
- jakie zasady obowiązują w konkretnym nadleśnictwie,
- gdzie można legalnie rozpalić ognisko,
- czy w danym miejscu dozwolone jest korzystanie z kuchenki turystycznej.
Ogień tylko tam, gdzie jest dozwolony
Ogniska nie można rozpalać w dowolnym miejscu. Otwarty ogień jest dozwolony wyłącznie w miejscach wyznaczonych przez nadleśnictwo. Także zasady dotyczące korzystania z kuchenek turystycznych mogą różnić się w poszczególnych nadleśnictwach.
Latem szczególnie ważne jest sprawdzanie aktualnego zagrożenia pożarowego i komunikatów dotyczących danego obszaru.
fot. ZHP / Michał Wiraszka
Zostaw las takim, jakim go zastałeś
Biwakowanie w lesie oznacza również odpowiedzialność za miejsce, z którego korzystamy. Sprzęt i sposób jego wykorzystania nie powinny niszczyć drzew, krzewów ani runa leśnego. Nie zostawiaj śmieci, nie niszcz roślin i nie ingeruj niepotrzebnie w otoczenie.
Dobrą zasadą jest Leave No Trace – po zakończeniu biwaku miejsce powinno wyglądać tak, jak przed naszym przyjazdem.
Warto też pamiętać, że las jest domem dla wielu zwierząt. Nie zostawiaj jedzenia ani odpadków w miejscu, do którego mogą mieć dostęp dzikie zwierzęta. Zachowaj również ostrożność i nie próbuj zbliżać się do napotkanych zwierząt.
fot. ZHP / Michał Wiraszka
Małe stworzenia, o których warto pamiętać
Biwakowanie oznacza również kontakt z owadami i pajęczakami. Komary, meszki, pszczoły, osy czy kleszcze są naturalną częścią leśnego ekosystemu. Nie oznacza to jednak, że trzeba się ich bać – warto po prostu wiedzieć, jak ograniczyć ryzyko i jak reagować.
Kleszcz – mały, ale ważny
- Po spacerze, wędrówce czy noclegu w lesie dokładnie obejrzyj skórę i ubranie. Szczególną uwagę warto zwrócić na miejsca, w których kleszcze mogą łatwo się ukryć.
- Długie spodnie, zakryte obuwie i repelent pomagają ograniczyć kontakt z kleszczami. Po powrocie z terenu dobrze jest dokładnie sprawdzić całe ciało.
- Jeśli znajdziesz kleszcza, usuń go możliwie szybko za pomocą pęsety lub odpowiedniego przyrządu. Nie smaruj go tłuszczem ani alkoholem i nie przypalaj.
Komary, meszki, pszczoły i osy
Na komary i meszki pomocne mogą być repelenty oraz ubrania zakrywające skórę. Jedzenie i napoje podczas biwaku najlepiej przechowywać w zamkniętych pojemnikach, szczególnie gdy w pobliżu pojawiają się osy lub pszczoły.
W przypadku tych owadów najważniejszy jest spokój. Nie machaj gwałtownie rękami i nie zbliżaj się do gniazd.
Jeśli po użądleniu pojawią się niepokojące objawy, takie jak duszność, szybko narastający obrzęk, zawroty głowy czy uogólniona pokrzywka, potrzebna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Biwak to także lekcja samodzielności
Nocowanie w lesie może być czymś więcej niż odpoczynkiem od codzienności. Dla dzieci i młodzieży to również okazja do zdobywania praktycznych umiejętności i uczenia się samodzielności.
Przygotowanie plecaka, rozstawienie namiotu, zaplanowanie posiłku, zadbanie o swoje rzeczy czy poradzenie sobie ze zmianą pogody dają doświadczenia, których trudno nauczyć się wyłącznie z książek.
Biwak może być przestrzenią do uczenia się przez działanie. Dziecko stopniowo bierze odpowiedzialność za siebie, swoje zadania i innych uczestników wyprawy – oczywiście na miarę swojego wieku i możliwości.
O tym, jak rozwijać u dzieci samodzielność i praktyczne umiejętności, rozmawiamy również w podcaście „Iskierka”. W odcinku znajdziesz więcej o tym, dlaczego warto dawać dzieciom przestrzeń do samodzielnego działania i jak mądrze je w tym wspierać.
Posłuchaj odcinka podcastu na Spotify
Dobry biwak zaczyna się jeszcze przed wyjściem
Nocowanie w lesie może być prostym sposobem na odpoczynek, przygodę i bliższe poznanie przyrody. Wymaga jednak przygotowania – sprawdzenia miejsca, aktualnych zasad, pogody i warunków terenowych. Przed wyjazdem zajrzyj na stronę Lasów Państwowych, sprawdź mapę programu „Zanocuj w lesie” i informacje właściwego nadleśnictwa.
A kiedy już rozbijesz namiot, pamiętaj o najważniejszej zasadzie: korzystaj z lasu tak, by inni mogli cieszyć się nim po Tobie, a przyroda pozostała nienaruszona!
