Co pamiętają ludzie, którzy przeżyli przełom lat 1989-1991? Jak wyglądała codzienność w czasie, gdy Polska odzyskiwała pełną suwerenność i budowała demokratyczne państwo? Odpowiedzi na te pytania są zapisane we wspomnieniach ludzi, którzy byli świadkami tamtych wydarzeń. W ZHP uczymy się, że historię warto poznawać, chronić i przekazywać dalej. Za datami i wydarzeniami kryją się prawdziwe ludzkie doświadczenia, wspomnienia i emocje, które pomagają lepiej zrozumieć przeszłość.
Kancelaria Senatu, Archiwa Państwowe i Związek Harcerstwa Polskiego rozpoczynają wspólny projekt edukacyjny „Młody Badacz. Archiwa Przełomu 1989-1991”. Jego celem jest ocalenie historii opowiadanych przez uczestników przemian ustrojowych lat 1889-1991 i zachowanie ich dla przyszłych pokoleń. Uczestnicy będą rozmawiać ze świadkami przemian, poznawać ich wspomnienia i pomagać zachować je dla kolejnych pokoleń.
Służba poprzez pamięć
Jednym z fundamentów harcerstwa jest służba. Może ona przybierać różne formy: pomoc drugiemu człowiekowi, działanie na rzecz społeczności czy troskę o wspólne dziedzictwo. W tym projekcie będzie oznaczać przede wszystkim uważne słuchanie i dokumentowanie historii, które bez takiego zaangażowania mogłyby z czasem zostać zapomniane. To również okazja do budowania więzi między pokoleniami. Rozmowy z osobami pamiętającymi przełomowe wydarzenia sprzed ponad trzech dekad pozwolą młodym ludziom spojrzeć na historię z zupełnie innej perspektywy niż ta znana z podręczników.
Nauka przez działanie
Projekt skierowany jest do młodzieży w wieku 15-19 lat, która będzie miała okazję wcielić się w rolę badaczy historii. Pod opieką dorosłych uczestnicy będą poszukiwać świadków wydarzeń z przełomu lat 1989-1991, nagrywać wywiady, poznawać podstawy pracy badawczej i archiwalnej, a następnie przekazywać zebrane materiały do Archiwów Państwowych. Harcerze i harcerki staną się młodymi badaczami, którzy samodzielnie poszukują informacji, prowadzą rozmowy, zadają pytania i odkrywają lokalne historie.
Będzie to szansa na prawdziwe spotkanie z drugim człowiekiem i naukę poprzez działanie. Rozmowa z dziadkiem, sąsiadką czy lokalnym działaczem może stać się wyjątkową lekcją historii, ale także okazją do budowania więzi między pokoleniami. W czasach, gdy wiele informacji dociera do nas za pośrednictwem ekranów, bezpośrednie wysłuchanie czyjejś opowieści nabiera szczególnej wartości.
Wspólnie dla przyszłych pokoleń
Każda opowiedziana historia jest częścią większej opowieści o Polsce i jej mieszkańcach. Dzięki zaangażowaniu młodych ludzi wspomnienia świadków przemian zostaną zachowane i będą mogły służyć kolejnym pokoleniom. Historia żyje przede wszystkim w ludziach i ich opowieściach. A wartością harcerstwa jest dostrzeganie tych opowieści, słuchanie ich i dbanie o to, by nie zostały zapomniane.
fot. ZHP / Karol Samborski
W ZHP od lat uczymy się odpowiedzialności za wspólne dziedzictwo i pamięć. Tym razem młodzi ludzie będą mogli realnie przyczynić się do zachowania wspomnień, które z biegiem czasu mogłyby bezpowrotnie zniknąć. Każda nagrana relacja, każde zapisane wspomnienie i każdy przekazany dokument stają się częścią większej historii naszego kraju. Projekt jest także okazją do rozwijania umiejętności przydatnych w codziennym życiu: zadawania pytań, słuchania, analizowania informacji, dokumentowania wydarzeń czy pracy zespołowej. To doświadczenia, które mogą inspirować do dalszych poszukiwań, rozwijania pasji historycznych i obywatelskiego zaangażowania.
Świadków wydarzeń sprzed ponad trzech dekad jest coraz mniej. Dlatego właśnie teraz jest dobry moment, by wysłuchać ich historii i zadbać o to, by nie zostały zapomniane. Dzięki zaangażowaniu młodych ludzi historia może pozostać żywa nie tylko w archiwach i książkach, ale przede wszystkim w ludzkich opowieściach przekazywanych kolejnym pokoleniom.
Kliknij i pobierz plik!
