Potrzeby dziecka zmieniają się wraz z jego rozwojem psychofizycznym. Instruktorzy harcerstwa wiedzą o tym doskonale, dlatego prowadząc gromadę zuchową lub drużynę harcerską, stosują odpowiednie działania dydaktyczne. Jednym z elementów harcerskiej metody wychowawczej jest nauka poprzez działanie. Dlatego na zbiórkach zuchowych dzieci poznają świat, bawiąc się w coś lub kogoś, harcerze uczą się poprzez uczestnictwo w grach, harcerze starsi poprzez realizację projektów, a wędrownicy dzięki służbie i pokonywaniu własnych słabości.
Harcerstwo to przede wszystkim różnorodność. Każdy człowiek, niezależnie od tego, jakie ma talenty i predyspozycje, może zostać członkiem ZHP. Tutaj liczy się przede wszystkim chęć współpracy. Harcerstwo uczy działania w zespole, a jednocześnie stawia na indywidualność. Niezależnie od tego, czy zuch lub harcerz jest uzdolniony plastycznie, muzycznie, matematycznie lub aspiruje do bycia sportowcem, w ZHP zawsze znajdzie coś dla siebie. Tym samym harcerstwo potrafi połączyć wszystko, co oferują inne zajęcia dodatkowe, a jednocześnie przedstawić to w dużo atrakcyjniejszy sposób.
Biwaki i obozy harcerskie to wyjazdy pełne wrażeń, dostarczające dzieciom dużej ilości zabawy i atrakcji. Jednocześnie instruktorzy harcerscy pamiętają o realizacji głównej zasady: nauki poprzez działanie. To czas, w którym dzieci stają się bardziej samodzielne i zaradne. Każdy dzień na biwaku lub obozie jest dobrze zaplanowany i przygotowany zgodnie z predyspozycjami i wiekiem uczestników. Instruktorzy pracują z nimi przez cały rok, w związku z czym dobrze znają ich potrzeby. To zaleta rzadko spotykana wśród innych organizatorów wypoczynku.
Instruktor ZHP to osoba, która dążąc do zdobycia tej funkcji, sama musi przejść przez długą ścieżkę edukacji i wyzwań. Zdobywając doświadczenia, uczestnicząc w kursach, warsztatach, pokonując własne słabości, taka osoba uczy się, jak dobrze wychowywać i uczyć przyszłe pokolenia harcerzy. To dzięki instruktorom ZHP Wasze dzieci w przyszłości zostaną zaradnymi i dobrze wykształconymi pracownikami, kierownikami, ludźmi pełnymi pasji, posiadającymi własne rodziny i dobre perspektywy.
Przede wszystkim zuch/harcerz już od pierwszej zbiórki musi posiadać zgodę rodziców lub opiekunów prawnych na przynależność do gromady/drużyny. W dalszej kolejności, w ciągu najbliższych 6 miesięcy, powinien skompletować mundur, który jest najważniejszym atrybutem członka ZHP. Ponadto obowiązkiem każdego członka ZHP jest opłacanie składek.
Związek Harcerstwa Polskiego, jako organizacja wychowawcza, zapewnia swoim członkom ciekawe, ale co najważniejsze, bezpieczne formy spędzania wolnego czasu.
Przede wszystkim wszyscy instruktorzy, którzy pracują z dziećmi i młodzieżą, są odpowiednio przeszkoleni. W całej organizacji panują jednakowe standardy kursów, które musi przejść każdy, kto podejmuje funkcję wychowawczą w ZHP. Poza tym instruktor zobowiązany jest do zdobycia uprawnień państwowych, niezbędnych do organizacji szczególnych form aktywności, np. kierowników wypoczynku letniego, instruktorów żeglarstwa, wspinaczki itp.
Warto dodać, że każde działanie w ramach pracy drużyny może odbywać się jedynie pod okiem osoby pełnoletniej: opiekunem może być rodzic, nauczyciel, ksiądz czy instruktor ZHP. Często jest tak, że zastępy biorące udział w grze terenowej podczas zbiórki czy obozu poruszają się wyłącznie z zastępowym, jednak bez osoby pełnoletniej. Instruktor organizujący takie zajęcia ma obowiązek sprawdzić wcześniej trasę, którą przemierzą harcerze.
Plan pracy drużyny czy obozu tworzony jest z myślą o członkach danej jednostki. Drużynowy, znając swoich harcerzy, dostosowuje zajęcia do wieku, potrzeb i możliwości każdego swojego wychowanka.
ZHP działa w zgodzie z państwowymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa. Każdy obóz i zimowisko musi spełniać wymagania kuratoryjne i sanitarne, gdyż w innym wypadku nie zostanie wydana zgoda na jego zorganizowanie. Nadzór prowadzą instytucje państwowe takie jak: Państwowa Inspekcja Sanitarna czy Kuratorium Oświaty, ale także nasze wewnętrzne, harcerskie organy: komendant chorągwi czy komisja rewizyjna. Struktura ZHP pozwala na wzajemne wspieranie się instruktorów i kontrolowanie swoich działań, dzięki czemu w wielu przypadkach unikane są nieprawidłowości i błędy.
Wychowawcy harcerscy przywiązują także bardzo dużą wagę do bezpieczeństwa emocjonalnego. Realizując założenia programowe, nie zapominają o najważniejszych umiejętnościach. Potrafią rozmawiać, a przede wszystkim słuchać. Nie przechodzą obojętnie obok problemów młodzieży, starają się reagować i je rozwiązywać. Przy wszystkich swoich działaniach instruktor szanuje godność i prywatność każdego członka ZHP.
