Wędrownictwo – czyli czas, żeby wyjść w świat

Wędrownicy są najstarszą grupą metodyczną Związku Harcerstwa Polskiego, skupiającą młodzież w wieku 15–21 lat. To moment, w którym doświadczenia zdobywane wcześniej zaczynają prowadzić do coraz bardziej samodzielnych wyborów. Młodzi ludzie rozwijają swoje zainteresowania i umiejętności, podejmują wyzwania, uczą się odpowiedzialności i angażują się w sprawy ważne dla innych. Wędrownictwo ma wspierać młodego człowieka w przygotowaniu do dorosłości – nie przez same rozmowy o niej, ale przede wszystkim przez działanie i zdobywanie doświadczenia.

Dobrze oddaje to dewiza wędrownicza:

„Wyjdź w świat, zobacz, pomyśl – pomóż, czyli działaj”.

Najpierw ciekawość i otwartość na świat, potem uważne przyjrzenie się temu, co się wokół nas dzieje, refleksja i wreszcie działanie. To ważna kolejność – szczególnie wtedy, gdy chce się realnie wpływać na swoje otoczenie.

Wędrownictwo daje przestrzeń, żeby próbować, popełniać błędy, szukać własnych odpowiedzi i rozwijać się w kierunku, który jest dla konkretnej osoby ważny. Jednocześnie zachęca, żeby nie zatrzymywać się wyłącznie na własnym rozwoju. Jednym z jego fundamentów jest służba – dostrzeganie potrzeb innych i podejmowanie odpowiedzialności za swoje otoczenie.

fot. ZHP / Paweł Klein

Watra – spotkanie wędrowników

Jednym z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu wędrowniczym jest Wędrownicza Watra – ogólnopolski zlot, który co roku gromadzi młodych ludzi z całej Polski. To kilka dni wspólnego wędrowania, poznawania nowych osób, zdobywania doświadczeń i rozmowy o tym, czym dziś jest wędrownictwo. Watra pozwala też spojrzeć na nie z różnych perspektyw – własnej, innych środowisk, a także skautów z innych krajów.

Tegoroczna edycja odbyła się od 21 do 25 sierpnia w Imiołkach, w stanicy „Orle Gniazdo” Hufca ZHP Poznań-Nowe Miasto. Wzięło w niej udział blisko 600 uczestników, a nad programem i przebiegiem wydarzenia pracowało około 150 osób prowadzących zajęcia oraz 80 osób tworzących komendę i kadrę zlotu. W Watrze uczestniczyło również 40 skautów z zagranicy.

Hasło „Razem z korzeniami” zaprosiło uczestników do przyjrzenia się temu, co ich kształtuje – ludziom, miejscom, historiom i wartościom. Korzenie nie miały jednak oznaczać zatrzymania się w przeszłości. Stały się punktem wyjścia do pytania o to, co można z nich zabrać ze sobą dalej.

Zobacz, pomyśl, działaj

Podczas Watry uczestnicy i uczestniczki mogli poznawać historię początków państwa polskiego i dziedzictwo Wielkopolski, ale nie tylko słuchać o przeszłości. Podczas Dnia Korzeni ruszyli na wędrówkę dwiema trasami – słowiańską i piastowską. Nie zabrakło również miejsca na służbę, podczas której wędrownicy i wędrowniczki mogli realnie wpłynąć na otaczający ich świat.

To właśnie połączenie poznawania świata z działaniem dobrze pokazuje sens wędrowniczej dewizy. Zamiast biernie przyglądać się temu, co nas otacza, można spróbować zrozumieć miejsce, jego historię i potrzeby, a następnie zrobić coś, co ma znaczenie.

fot. ZHP / Paweł Klein

Program Watry dawał też wiele możliwości rozwijania własnych zainteresowań. Warsztaty, zajęcia, spotkania i rozmowy prowadzone przez różne zespoły pozwalały spojrzeć na świat z nowych perspektyw. W programie znalazły się między innymi propozycje Strefy Pomocy, Wydziału Wędrowniczego, Wydziału Ekonomicznego, Wydziału Zagranicznego, Edukacji dla Demokracji, Centrum Zarządzania Kryzysowego, „Na Tropie” czy Wydziału Duchowego.

Dla wędrowników, którzy są w momencie przechodzenia od nastoletniej zależności do coraz większej dorosłej samodzielności, takie doświadczenia mają szczególne znaczenie. Nie chodzi wyłącznie o zdobycie kolejnej umiejętności. Chodzi o sprawdzenie, co naprawdę nas interesuje, poznanie innych sposobów patrzenia na świat i przekonanie się, że własne pomysły można zamienić w konkretne działania.

Służba, która zaczyna się od uważności

Służba jest jednym z fundamentów wędrownictwa. Nie sprowadza się jednak do samego pomagania. Ważne jest również to, komu, w jaki sposób i dlaczego chcemy pomóc. Dlatego podczas Watry znalazło się miejsce na rozmowę o odpowiedzialnym zaangażowaniu.

Podczas Wędrowniczej konferencji o służbie uczestnicy zastanawiali się, czym jest ona dzisiaj, jakie ma granice i jak wpływa na rozwój młodych ludzi. Rozmawiali także o tym, jak angażować się w sprawy społeczne w sposób mądry i odpowiedzialny – tak, by działanie rzeczywiście odpowiadało na potrzeby innych, a jednocześnie uwzględniało własne możliwości i granice.

Tak rozumiana służba dobrze wpisuje się w moment życia, w którym znajdują się wędrownicy. To czas pierwszych poważniejszych decyzji, poszukiwania własnego miejsca i sprawdzania, jaki wpływ można mieć na otaczającą rzeczywistość. Zamiast czekać, aż ktoś powie, co zrobić, wędrownicy uczą się sami dostrzegać problemy, szukać rozwiązań i brać za nie odpowiedzialność.

fot, ZHP / Paweł Klein

Planeta na talerzu

W ramach projektu „Planeta na talerzu” podczas Watry odbyły się również warsztaty poświęcone diecie planetarnej. Ponad 30 wędrowniczek i wędrowników poznało zasady świadomego komponowania posiłków, dowiedziało się, jaki wpływ na środowisko ma produkcja żywności i jak wybierać bardziej lokalne produkty. Wiedzę mogli od razu wykorzystać w praktyce podczas kulinarnego wyzwania w formule MasterChefa. Każda grupa przygotowała danie obiadowe z roślinnym źródłem białka, a następnie dobrała składniki na deser w specjalnym sklepie, w którym produkty oceniano m.in. pod względem stopnia przetworzenia i wpływu na środowisko.

Szukasz pomysłó? Wejdź tutaj: https://cbp.zhp.pl/m/planeta-na-talerzu.

fot. ZHP / Lidia Magiera

Korzenie, które prowadzą dalej

Wędrownicza Watra 2026 była również spotkaniem różnych kultur i doświadczeń. Obecność skautów z Wielkiej Brytanii, Ukrainy i Litwy pozwoliła poznać inne tradycje i sposoby działania, a jednocześnie zobaczyć, jak wiele wspólnego można znaleźć w skautowych wartościach. Współpraca, służba, rozwój i budowanie wspólnoty nie kończą się przecież na granicach jednego kraju.

„Razem z korzeniami” okazało się więc czymś więcej niż motywem przewodnim kilku dni w Imiołkach. To opowieść o tym, że wiedza o tym, skąd pochodzimy, może pomagać świadomie wybierać, dokąd chcemy zmierzać. O tym, że własne doświadczenia mogą być źródłem siły, ale nie muszą wyznaczać jednej drogi.

Wędrownictwo właśnie na tym polega – na wychodzeniu w świat. Na poznawaniu, zadawaniu pytań, podejmowaniu wyzwań i szukaniu własnego sposobu na działanie. A kiedy młody człowiek wie już, co jest dla niego ważne, może zrobić kolejny krok: wykorzystać to, czego się nauczył, żeby zrobić coś dobrego dla innych.

fot. ZHP / Paweł Klein